Achtergrond
20
Leestijd
3 min.

Soja of sonee?

Bijna iedereen weet dat sojabonen gezond zijn. De sojaboon is een eenjarige vlinderbloemige peulvrucht. Onverzadigde vetzuren, eiwitten en vezels zijn de grootste troeven van deze peulvrucht. Er kan een groot aantal producten mee worden gemaakt. Behalve vleesvervangers als tempé en tofu zijn dat melk, room, margarine en yoghurt. De ‘gehaktballetjes’ in blikken soep bestaan vaak voor een deel uit soja. Er is soja-ijs en sommige vruchtendranken hebben soja als basis.

Kinderen met een melkallergie – onder Aziaten eerder regel dan uitzondering – hebben baat bij sojamelk. Minder bekend is dat de boon ook redelijk scoort op het vlak van duurzaamheid. Voor de teelt is relatief weinig bestrijdingsmiddel en kunstmest nodig. Wel vindt de teelt voor een aanzienlijk deel plaats in Zuid-Amerika. In dat geval vergt transport naar onze regionen nogal wat energie. En de soja die in veevoer zit, is vaak genetisch gemodificeerd. Inmiddels zijn er ook voor soja allerlei labels ontwikkeld, zodat de consument beter weet waar hij aan toe is wat betreft genetische modificatie en duurzaamheid.

Waarom eten we zo weinig soja?

Ondanks de vele positieve eigenschappen zijn sojaproducten nog niet heel populair in onze contreien. Het schijnt dat de gemiddelde Nederlander gemiddeld maar zo’n 2 gram soja per dag eet. Hoe kan dat? Er zijn verschillende oorzaken. Allereerst hangt er voor veel mensen een aura van genetische modificatie rond soja. En gesleutel aan natuurproducten in onderzoekslaboratoria, dat scoort niet goed bij de meesten van ons.

Verder doen er verhalen de ronde dat sojaproducten bij vrouwen de kans op borstkanker zouden vergroten. Recent wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond dat geen enkele vorm van kanker meer ruimte krijgt bij wie regelmatig soja eet. Integendeel: trouwe vrouwelijke sojaklanten hebben mínder kans op borstkanker. De geruchten over borstkanker zijn waarschijnlijk in de wereld gekomen toen bekend werd dat soja plantaardig oestrogeen bevat in de vorm van zogeheten isoflavonen. Maar uit het voornoemde onderzoek is gebleken dat de concentratie van zulke stofjes te laag is om borstkanker te kunnen veroorzaken.

Tot slot: het imago. Een stuk tofu of tempé heeft voor allerlei niet-vegetariërs minder sexappeal dan een mooi stukje (scharrel)vlees of een verse vis. De markt is zich daar steeds meer van bewust en komt bijvoorbeeld met fraai uitgevoerde en verpakte ‘veggieburgers’ van tofu, maar ook van champignons, zwarte bonen enzovoort. Werp ook bij dat soort producten een kritische blik op het etiket voordat je ze koopt; vaak is er van alles aan toegevoegd, zoals (te veel) zout. Wat de smaak betreft, sommige tijdschriften en andere media leggen ze van tijd tot tijd voor aan testpanels. De verslagen zijn vaak nuttig en leuk leesvoer.

Reacties (20)

Ik mis in uw verhaal de verwoesting van het Amazone woud voor de verbouw van soja.

Beste Annemieke en Janine,
Jammer dat er in dit soja-positieve verhaal helemaal geen melding wordt gemaakt van een mogelijk allergische reactie.
Zelf heb ik 7 jaar met klachten rondgelopen, allerlei onderzoeken gehad en ben pas na het lezen van een klein artikel gestopt met het eten en drinken van soja.
Na twee dagen waren de klachten verdwenen…
Op alle voedsel-etiketten staat tegenwoordig ook Soja dikgedrukt als waarschuwing.

Tip voor de volgende keer?
Met vriendelijke groet,
Han Lasance

over de sojaboon was laatst een televisieprogramma ( keuringsdienst van waarden )
het bleek dat bij een aantal bedrijven die dit product op de markt brengt, de sojaboon, die erg hard is gekraakt wordt met zoutzuur , ja u leest dit goed zoutzuur
dus je kan niet zo maar stellen dat soja goed is. waarom lees ik hier niets over in jullie artikel

In je maag zit ook zoutzuur, toch leeft u nog.
Dat er zuur wordt gebruikt bij de verwerking is totaal irrelevant zolang het maar wordt geneutraliseerd. Dat het geneutraliseerd is heeft de consument zelf al bewezen toen hij de consumptie overleefde zonder brandwonden.
Kortom een sensatie artikel zonder ‘toegevoegde waarde’.

Beste Annemieke en Janine,
U merkt terecht op dat het imago van soja voor veel consumenten ‘verdacht’ is, ze denken bij soja aan Amazone-kap, genetische modificatie, en wijzen het af. Jammer dat uw informatie niet volledig is. Bent u er niet van op de hoogte dat de sojadrank in de natuurvoeding van Europese sojabonen wordt gemaakt, afkomstig van biologische landbouw?
Ik wist het tot voor kort ook niet, heb intussen de overstap gemaakt, en wens dat
anderen ook toe. De voorlichting moet dan wel correct zijn.

Hoeveel bos wor dt er gekapt voor de sojaproduktie ?

Zorgwekkend… Prachtig. Bedankt.

Soja is zeker in kader van duurzaamheid en circulaire landbouw waar we naartoe willen in de toekomst geen plus scoort, wil ik erop wijzen dat met mij nog meer mensen de afgelopen jaren allergisch zijn geworden voor soja en pinda’s door de toegenomen consumptie hiervan. volgens mijn allergoloog is het soja-eiwit hoog allergeen. Baby’s die over zijn gezet op sojamelk vanwege koemelkallergie kunnen later soja allergie ontwikkelen én pinda-allergie. Pinda is zoals u waarschijnlijk weet geen noot maar een peulvrucht en verwant aan de sojaboon. IK zelf was eerst allergisch alleen voor soja maar een par jaar later ook voor pinda’s. Soja zit vaak verstopt in producten in de vorm van lecithine of eiwit. dit maakt het voor ons allergische mensen heel moeilijk om eten te vinden zonder soja. Juist omdat ik meer soaj was gaa eten ben ik er allergisch voor geworden. Ik wil dit aspect toch wel even benadrukken en onder uw aandacht brengen.

Even een correctie.
Soja bonen zitten weinig of niet in veevoer ( dieren kunnen hier slecht tegen en de bonen moeten eerst behandeld worden.)
In het veevoer zit wel veel soja schroot. Het restproduct van de de olie fabrieken.
Alle geimporteerde soja is gemanipuleerd. Ook voor onze consumptie.
Oud pluimvee specialist

Hoe zit het met de ontbossing in verband soja?

De teelt van Sojabonen in de geneoemde landen is zeer schadelijk voor het milieu aldaar.
Er worden juist veel bestrijdingsmiddelen gebruikt.
Zo is het de gewoonte om tegen het onkruid Glycosfaat te gebruiken.
Verder is er Genetisch zaad gebruikt om het gebruik van onkruidbestrijding te versterken.
Soja kan ook in Nederland geteeld worden; de gegevens komen binnenkort in de publiciteit.
Net als Palmolie wordt voor de teelt ook bos gekapt. Derhalve geen aanrader!

Het is zijn niet enkel de gezondheidsredenen voor mijzelf, maar ook voor de planeet. Soja plantages, daar worden stukken ongerepte natuur voor ontgonnen, in gebieden waar ik er als westerling in het oog geen last van heb, maar als wereldburger op de lange termijn wel. De sojateelt zorgt voor allerlei milieuproblemen en sociale vraagstukken zoals ontbossing! – jammer dat hier met géén enkel woord over gerept wordt in dit artikel.

Waarom wordt er in dit artikel niet gerept om de zeer ongewenste ontbossing van regenwoud in zuid Amerika voor de sojaboon?

Ik kreeg de link naar dit artikel van iemand die verzekerd is bij ONVZ. En het moet gezegd: de oppervlakkigheid en verkeerde informatie in dit artikel verbaast ons zeer. Vol met drogredenen (soja is gezond, want het zit overal in), verkeerde, onbewezen en ongegronde informatie (kinderen met een melkallergie hebben baat bij sojamelk), en suggestieve uitspraken (twee gram soja per dag is te weinig).

Het stuk lijkt wel zó afkomstig van de burelen van de soja-industrie. Een machtig internationaal conglomeraat gebaseerd op monocultuur en gecreeerd in de jaren zeventig toen veel landbouwgrond zó arm was geraakt dat alleen de sojaboon er nog wilde groeien. Erg schadelijk voor de natuur, al helemaal omdat er grote stukken bos/regenwoud voor worden afgebrand. Oorspronkelijk bedoeld als veevoer maar dankzij de vega(n)golf hebben ze er nu een markt bij! Hoe kunnen jullie dan beweren dat de boon ‘redelijk’ scoort op ‘het vlak van de duurzaamheid’??

Maar het schokkendste is nog wel de misleidende medische informatie (gegeven door nota bene een cardiologe??). De uitspraak dat recent wetenschappelijk onderzoek aantoont dat geen enkele vorm van kanker meer ruimte krijgt bij wie regelmatig soja eet, is schokkend in zijn stelligheid. De oestrogeenproblematiek in soja wordt aangekaart maar niet inhoudelijk geadresseerd. Het staat wetenschappelijk inmiddels wel buiten kijf dat de phyto-oestrogeen in de soja schadelijk is voor je lijf. Dat is niet oestrogeen zelf, maar een stof die zich zo gedraagt en daarmee je klieren op het verkeerde been zet. Er zijn vele studies die hierop wijzen en op diverse andere gevaren van sojaconsumptie, zie ook https://www.thehealthyhomeeconomist.com/170-scientific-reasons-to-lose-the-soy-in-your-diet/.. De groten in gezondheid over de gele wereld raden soja dan ook alleen aan in gefermenteerde vorm (tamari, miso, tempeh), in beperkte mate en zéker geen bonen, soja melk en tofu. Zoals men ook weet in Azië, waar de consumptie van Soja reuze meevalt. Zie ook https://rinekedijkinga.nl/veelgestelde-vragen/soja.html Informatie DAAROVER mogen klanten van ONVZ zien en verwachten van een zichzelf serieus nemende zorgverzekeraar!

Geachte heer/mevrouw,

U vertelt heel leuk dat sojabonen uit Zuid-Amerika komen, maar er staat niet bij hoeveel oerwoud ervoor gekapt is/wordt. In Europa zijn andere peulvruchten verkrijgbaar met minder impact op milieu en biodiversiteit. U kijkt alleen maar naar de “gezondheid” van de allesvernietigende mens!

Soja heeft zeker veel waardevolle eigenschappen. Maar opgepast als je problemen hebt met je schildklier.

Althans dat leerde ik via een programma van Happy Hashimoto. http://www.happyhashimoto.nl Zo las ik dat soja de opname van schildklier medicatie kan verstoren. De werking van zink en jodium kan blokkeren wat nodig is voor het maken van T3 en T4. En het kan de functie van TPO blokkeren. Daarnaast zouden isovlafonen het immuunsysteem kunnen beïnvloeden. Dit heb ik eerder gelezen maar ken helaas niet de onderbouwing.

Ik denk dat veel voeding eigenlijk nooit slecht is. Soms past een product niet goed bij je lijf. We zijn allemaal anders. In mijn geval met het hebben van RA & Hashimoto toch wat voorzichtig met gebruik soja ondanks de vele goede eigenschappen.

Ik sta versteld van de ONVZ artikelen. Nu mbt het sojaverhaal, laatst over de niet gecontracteerde zorgverleners. Alsof het allemaal oplichters zijn!!
Het is onzorgvuldig en ik vind het zelfs stuitend! Het geeft voor mij weer hoe de zorgverzekeraars de markt in handen willen houden en hun wil opleggen. Zogenaamd omdat de klant er beter van wordt, maar ik denk dat bepaalde zakken daardoor goed gespekt worden.

Wat goed dat ons stukje over soja blijkbaar zo veel en zo kritisch wordt gelezen.

We proberen hier zo volledig mogelijk te reageren op de diverse commentaren.

Om te beginnen: het betreft een weetje, geen uitgebreide wetenschappelijke verhandeling. We proberen in onze stukjes voor de ONVZ zo beknopt mogelijk, in een paar honderd woorden, iets over voeding en gezondheid voor het voetlicht te brengen. Daarbij laten we zo veel mogelijk ruimte voor de consument om naar eigen goeddunken te handelen. Zo is ons weetje over soja juist bedoeld om de lezer zelf te laten beslissen of hij of zij wel of geen soja wil gebruiken, en zo ja, welke sojaproducten, van welke komaf. Kijk maar naar de titel die erboven staat.

Wat het Amazonewoud betreft: ons is bekend dat er bomen worden gekapt voor de productie van soja. Een en ander moet natuurlijk worden gedaan met genoeg aandacht voor flora en fauna en het welzijn van bewoners en arbeiders. Voor hout is er het keurmerk FSC; wij merken in ons stukje op dat er ook voor soja labels zijn, voor genetische modificatie en duurzaamheid. Voor elk voedings- of ander natuurlijk product geldt: hoe dichter bij de consument het wordt verbouwd of gefokt, hoe beter voor het milieu, vanwege het transport. Tenminste: als het lokaal dan inderdaad met genoeg aandacht voor mens, dier en/of flora gebeurt. Nederland telt enkele boerenbedrijven die op verantwoorde wijze niet-gemodificeerde soja telen.

Anders dan iemand op deze pagina opmerkt is lang niet alle al dan niet geïmporteerde soja gemodificeerd. En verder wordt er wel degelijk soja zelf gebruikt voor veevoer, niet alleen een restproduct. Dit is natuurlijk een belangrijk aandachtspunt als het gaat om het milieu; vandaar dat een organisatie als Milieudefensie erover heeft geschreven.

Wat eventuele allergieën betreft: natuurlijk kan het zo zijn dat iemand juist allergisch is voor soja en niet voor koemelk. Andere mensen zijn bijvoorbeeld allergisch voor mosselen, pompoen, noten of bepaalde fruitsoorten. We hadden hiervoor moeten waarschuwen. Het staat op de meeste sojaproducten zelf vermeld, ja. En anders dan iemand op deze pagina schrijft hebben kinderen met een koemelkallergie in de regel wel degelijk baat bij sojamelk. Onze eigen dochter/nicht was zo iemand; inmiddels is ze over die allergie heen gegroeid.

Vriendelijke groet!

Annemieke en Janine Jansen

Jammer dat er niet / geen geloof wordt gehecht aan mensen uit de praktijk
In de veevoer samenstelling zul je weinig soaja bonen aantreffen.
Maar tegenstanders van de “boeren” hebben schijnbaar betere verhalen.
Bovendien 70 % van de geimporteerde soja bonen in Nederland gaan verder door naar landen in Europa.
Er komen langzamerhand Soja zaden die Noordelijker willen groeien. Mogelijk geeft de klimaat verandering hier een boost aan. Al of niet gewenst.
De niet gemanipuleerde zaden / gewassen zijn bij langerijk niet toereikend

Met groeiende verbazing las ik dit artikel over soja. Ooit heb ik van een diëtist te horen gekregen dat onze darmen niet zo goed kunnen omgaan met ongefermenteerde soja. De eiwitten zouden te groot zijn en er zou een stofje in zitten dat planten aanmaken om de vertering tegen te werken (ben de naam kwijt). Het is niet voor niets dat ze in delen van Azie, waar soja veel langer wordt gegeten, gefermenteerd soja consumeren.
Soja die in supermarkten als vleesvervanger wordt verkocht wordt enkel gebruikt omdat het een goedkope optie is (samen met tarwe). Niet omdat het een gezonde optie is.
Als vermindering van vleesconsumptie het doel is van dit artikel, dan zijn er betere opties die dichter bij huis groeien.

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?