Achtergrond
Leestijd
3 min.
efficient-rusten-park

‘Efficiënt rusten vergt goede planning’

We plannen, sporten, ontspannen en gaan met vakantie. Maar komen we wel echt tot rust? Wetenschappers verschillen hierover van mening: worden we te snel afgeleid, moeten we powernaps plannen of moeten we vakantie serieuzer nemen? We leggen drie onderzoeken naast elkaar.

Cognitief psycholoog Daniel Levitin concludeert dat de moderne mens veel energie verliest doordat we te snel worden afgeleid. Ons brein wordt overspoeld door informatie en dat terwijl we sneller dan ooit belangrijke beslissingen moeten nemen.

De onderzoeker ontdekte de dwaal-modus: onze hersenen kunnen heel gericht aan een taak werken, ons brein is dan in focus-modus, maar we worden wel snel afgeleid. Onze hersenen schakelen dan terug naar de dwaal-modus. Voorbeelden zijn afdwalen van een boek, of afdwalen van werk door aan andere opdrachten, social media of een langslopende collega te denken. Dit is volgens Levitin een natuurlijke staat van onze hersenen. We worden er als het ware automatisch ingezogen, zodra we niet meer gericht met één taak bezig zijn.

Multitasken

Punt is dat als we vaak afgeleid worden we ons er ook vaker toe moeten zetten om een taak uit te voeren. Hierdoor is ons brein continu in gevecht: van focus-modus naar dwaal-modus. Het verleggen van de aandacht van de ene activiteit naar de andere kost brandstof; zuurstof en glucose. En door het multitasken en switchen tussen verschillende modi, raken onze hersenen snel door hun brandstof heen. Dit kan je voorkomen door bijvoorbeeld tijdelijk de sociale media uit te zetten, of door collega’s goed aan te geven dat je even niet gestoord wilt worden.

Powernaps

Volgens onderzoek van ruimteorganisatie NASA heeft een powernap op zijn tijd een verkwikkend effect. Astronauten slapen door alle prikkels in de ruimte gemiddeld een half tot 2,5 uur minder dan op aarde. Slapeloosheid kan leiden tot vergeetachtigheid en vermoeidheid, dingen die je in de ruimte zeker niet kunt gebruiken. Uit tests blijkt dat astronauten na een powernap van 25 minuten 2 uur langer alerter zijn.

Er schuilt echter ook een risico in dit soort stiekeme dutjes. Wie na een uur slapen wakker wordt, ontwaakt vanuit de diepe slaap, waardoor het lichaam harder moet werken om wakker te worden. Slaap werkt dan contraproductief. Dit kan je voorkomen door de wekker te zetten.

Geen werktelefoon

Een derde onderzoek, van psychologe Jessica de Bloom van de Radboud Universiteit, heeft uitgewezen dat vakantie zeer effectief is om tot rust te komen. De Bloom zag bij haar proefpersonen dat het niveau van gezondheid en welbevinden tijdens de vakantie snel toeneemt. Er wordt beter geslapen en het vermogen om ergens van te genieten neemt snel toe. Ook helpt vakantie zaken en problemen beter in perspectief te zien.

Maar er zijn wel voorwaarden aan een goede vakantie: we moeten vrij zijn van het werk – dus ook van de werktelefoon – en heel bewust zelf onze activiteiten kiezen. De controle over vrijetijdsbesteding is een belangrijke succesfactor voor een geslaagde vakantie.

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?