Zorgen
28
Leestijd
3 min.

De impact van geluid

Soms snak je maar naar een ding: stilte! Als je geluk hebt, dan heb je een stil huis, een rustig balkon of een bos of park in de buurt. Regelmatig de stilte opzoeken is gezond, zeggen gezondheidsexperts. Waarom eigenlijk? En hoe ongezond is lawaai dan?

Een op de vijf Europeanen wordt regelmatig blootgesteld aan geluid dat hun gezondheid kan schaden. Daar is meer aandacht voor nodig, aldus de Wereldgezondheidsorganisatie. Het gaat niet alleen om hard geluid, maar vooral om chronische blootstelling aan storend geluid. In Nederland zijn wegverkeer en buren de grootste bronnen van geluidshinder, gevolgd door vliegverkeer. Je hersenen moeten deze vormen van geluid onderdrukken zodat je je aandacht bij andere zaken kunt houden – en dat kost energie. Geluiden die bij je ‘akoestische thuis’ horen, bijvoorbeeld je partner die staat te koken, vogels in de tuin of spelende kinderen, kun je moeiteloos onderdrukken. Maar geluidsoverlast – vooral als deze regelmatig aanwezig is – kan chronische stress veroorzaken. En stress kan weer leiden tot onder meer hart- en vaatziekten. Wanneer geluid ook nog je slaap verstoort, ga je overdag minder goed functioneren. Bovendien loop je door minder goede concentratie en coördinatie overdag meer risico op ongelukken.

Geluidsgevoelig

Fred Woudenberg is hoofd afdeling leefomgeving bij de GGD Amsterdam en hoofdredacteur van het blad Geluid. In die laatste functie leerde hij de afgelopen jaren veel over de gezondheidseffecten van geluid, én wat je eraan kunt doen. Woudenberg: “Het valt niet altijd mee om mensen te overtuigen van de gezondheidsrisico’s van geluid, omdat niet iedereen geluid op dezelfde manier ervaart. Als je in een drukke straat woont met veel herrie, dan is misschien 20 procent van de mensen hier ernstig door gehinderd. Dat betekent dat 80 procent van de mensen er minder last van heeft. Bot gezegd kan dat leiden tot het idee dat de mensen die last ondervinden, zich aanstellen. Toch is dat niet zo. Zo’n 10 tot 15 procent van de bevolking is geluidsgevoelig. Geluid komt harder bij ze binnen en ze hebben er dus echt meer last van.

Zintuiglijke prikkels

Hoe kan het dat sommige mensen meer last hebben van geluid? Erno Hermans, hoofdonderzoeker aan het Donders Instituut voor Brein, Cognitie en Gedrag: “Mensen die gevoeliger zijn voor geluid, hebben over het algemeen een grotere stressgevoeligheid. We weten dat dit maar voor een klein deel genetisch bepaald wordt. Door een bepaalde aanleg, in combinatie met gebeurtenissen in je leven, waaronder negatieve levenservaringen in de vroege levensfase, kan die gevoeligheid worden vergroot.”

Tjeerd Andringa, onderzoeker auditieve cognitie aan de Rijksuniversiteit Groningen, beaamt de uitleg van Hermans. “Sommige mensen zijn niet gevoeliger voor alleen geluid, maar eigenlijk voor alle zintuiglijke prikkels. Het deel van je hersenen waarmee je zintuiglijke prikkels verwerkt, is het vroegst aangelegde deel. De hersenstam is van ieder mens uniek, omdat deze leert op basis van persoonlijke ervaringen. Als je vroeg in je ontwikkeling iets hebt meegemaakt waardoor je extra alert bent geworden, kan dat voor de rest van je leven zo blijven. Je hersenstam bepaalt waar jouw aandacht naartoe gaat. Als dat zaken zijn waar je graag aandacht aan wilt geven: prima. Maar als je aandacht blijft uitgaan naar vliegtuigen die overvliegen dan kan dat storend zijn.”

Geluid onderdrukken

Geluidsgevoeligheid kan veranderen in de loop van je leven. Zo had Andringa een buurman die met plezier tientallen jaren naast een veerpont woonde. Nadat hij een jaar zijn ernstig zieke vrouw had verzorgd, zei deze buurman ineens: “Die pont is echt veel luidruchtiger geworden.” Door de stress en zorgen in zijn leven kon hij het geluid van de pont minder goed verdragen. Zo werkt het brein, vertelt Andringa: “Er zijn mensen die vlak bij Schiphol gaan wonen en denken: ik kan dat aan. Maar het is een precaire situatie. Dat geluid van overvliegende vliegtuigen moeten zij voortdurend onderdrukken. Dat kost energie. Daarmee is hun spreekwoordelijke emmer als het ware altijd vol. Als er zich dan iets in je leven voordoet, zoals een sterfgeval, dan kan dat al snel de druppel zijn die de emmer doet overlopen.”

Zoek de stilte op

Alle experts adviseren om geluidsoverlast serieus te nemen en op tijd de rust en stilte op te zoeken. Dat kan al door relatief eenvoudige ingrepen in de leefomgeving, vertellen Woudenberg en Andringa. Kies een woning met een stille gevel aan een rustige kant. Ook bij nieuwbouw kunnen gemeenten en woningbouw daar rekening mee houden. Daarnaast is het goed om voldoende groenvoorzieningen in de buurt te hebben. Een bos of park vol fluitende vogels maakt ook geluid, maar wel op een manier waarop stress juist afneemt. Een stilteretraite boeken is niet voor iedereen een oplossing. “Je kunt dan juist extra last krijgen van bijvoorbeeld je eigen gedachten. Doe daarom vooral dingen waar je hersenstam blij van wordt”, zegt Andringa met een lach. Voor de een is dat op reis gaan op een knetterende motor en genieten van het landschap. Voor de ander is dat een weekje zwijgen bij boeddhistische monniken. “Geluid is heel subjectief.”

Op de site van de GGD Amsterdam staat een simpele test om te bepalen hoe geluidsgevoelig je bent: ga naar ggd.amsterdam.nl/gezond-wonen en klik op de balk ‘Doe hier de test om te kijken of u geluidgevoelig bent’.

Tekst: Florence Tonk, beeld Eiko Ojala

Reacties (28)

Dit is al jaren bekend. Elke audicien in Nederland kan je perfect uitleggen wat geluid en lawaai, met iemand doet.

Aan GGD Amsterdam
Ben blij met dit artikel want leef sinds drie en een half jaar onder extreme geluidshinder en er schijnt genoeg wetten te zijn daar wat aan te kunnen doen, maar geen een advocaat of andere hulpinstantie die je er werkelijk mee helpt. De woningstichting die verantwoordelijk is voor woongenot verzaakt zelfs zijn plicht je als huurder woongenot te geven.
inderdaad het bezorgt stres en moeilijker te herstellen na operaties. Dat ervaren. Ik moest bijvoorbeeld met schreeuwende kinderen, die zelfs sloegen op de muren en ramen, herstellen van een hartinfractie. Blij de GGD in Amsterdam dit erg serieus neemt geluidsoverlast. Hier in Spijkenisse waar ik woon, neemt de woningstichting, gemeente, politie, GGD dit met niets serieus en ben ik zelfs een klager die zeurt. Door de omstandigheden kan ik niet anders dan verhuizen moeten, want nu is er ook nog het dagelijkse geblaf van een hond er bij gekomen, wat soms ook drie uur in de nacht is.

Precies! Ook voor mensen met een autistisch bedraad brein, die hebben in veel gevallen hier dus altijd last van. Ze horen elk detail, hebben geen filter dat hun brein vertelt om bepaalde geluiden te negeren of te onderdrukken. Stilte is voor elk mens belangrijk, en voor sommige topprioriteit voor de gezondheid.

Ik wil graag dat er iets wordt gedaan aan de opgevoerde motoren, die met veel onnodig en hinderlijk lawaai door Amsterdam crossen

Inderdaad in Laren komen racers speciaal uit alle windstreken om met dure auto’s met veel herrie over het kruispunt rijden.
Max 30 is daarbij niet te handhaven.
Daar komen bij ,privé bladblazers ,met veel te veel geluidsoverlast.
Maar de gemeente neemt het voortouw om hele groepen 6 bladblazer mannen en een opzuigauto met ten hemelschreiende herrie de straten door te trekken.
Hoveniers schaffen ook steeds meer herriemakers aan. Om een heg te knippen hoor je soms uren lang lawaai door het dorp.
De ene is klaar en de volgende begint.
Doe eens op Zondag de moter uit en de stekker uit alle apparaten, Geen maaimachines , Bladblazers , Heggenscharen , boortollen, schuurmachines en al helemaal niet voor de lol met dure auto of geprepareerde uitlaten door steden en dorpen rijden.

Zoek de stilte op.
Leuk gevonden van Florence Tonk.
Hoe krijg je dit bedacht.
“Kies een woning met een stille gevel aan een rustige kant”
Ik ben 5 juli 80 jaar,en woon al vijftig jaar in het zelfde huis

Voor ons geldt hetzelfde. Wij wonen al 48 jaar in hetzelfde huis, naast een school in Utrecht. Het was altijd lekker rustig, maar je woonomgeving kan zomaar veranderen:
i.p.v. 1 speelkwartier en de kinderen tussen de middag naar huis gaat elke groep nu apart pauzeren en alle kinderen blijven tussen de middag op school.
Het betekent vanaf 9.00 uur tot 15.00 uur gillende kinderen; ze spelen ook nog anders dan vroeger, er wordt alleen maar gevoetbald en dat gaat gepaard met veel geschreeuw. En dan wil je niet weten wat de school nog meer verzint wat herrie maakt.
Verhuizen is lastig omdat er in Utrecht nauwelijks iets is voor senioren. De Gemeente geeft met huizen bouwen voorrang aan studenten en starters.

Allemaal wel leuk maar met tinitus nooit meer stilte is een ontiegelijke straf,
Ik ben jaloers op iedereen die nog stilte kan vinden.

Goed artikel. Hoe zit het eigenlijk bij tinnitus?

Dit artikel gaat over de gevolgen van geluid van buitenaf. Maar ik heb 24 uur per dag 7 dagen in de week last van ander enorm hinderlijk geluid namelijk tinnitus. Dat kan ik niet ontlopen, ook niet tijdelijk. Is dat ook stresserend of ben ik dan een aansteller?

Mooi stukje over geluid en het negatieve effect op je gezondheid.

Ik zelf heb last van geluid (prikkels)
door NAH. Tijdens mijn revalidatie traject in het beatrixoord centrum. Werd duidelijk hoe sterk ik lichamelijk reageer op prikkels van buitenaf. Waaronder dus geluid.

Toch vind ik het dan erg spijtig dat geluid dempers voor medisch geluid niet door jullie worden vergoed. Ze zijn voor mij zelf veel te prijzig in aanschaf.

Vriendelijke groet,
Tamara Heilbron

Al zo’n 32 jaren “zucht” ik onder arteriëel lawaai van de Temporalisarterie en vermoedelijk 3 kleine slagadertjes die op, of te dicht bij het Rotsbeen terecht
gekomen zijn.
De sinds toen geconsulteerde medici, -op een specialist craneofysiologie, -[gepromoveerd aan de Radboutuniversiteit in 1989]- , en Prof.dr. Mol, [ten tijde
van het onderzoek chef-de-clinique Vaatchirurgie A.Z.U.]-, hebben grosso modo
maar 2 of 3 anamnesevarianten: “tinitus”, “inbeelding”, “maniakaliteit”…..

Het archief van de hoogleraar Craneofysiologie schijnt inmiddels geruimd; mijn dossier bij Prof.dr. Mol ook, en mijn laatste huisarts heeft, -ingevolge zijn, al dan niet persoonlijke en/of politieke gewetensverplichtingen- , gemeend mij, op grond van zijn medische impressies en overwegingen, tot “ongeneeslijke psychopaat” te verklaren, en deze verklaring met geselcteerde en/of gemanipuleerde delen van mijn persoonlijk medisch dossier, -zonder mijn toestemming- , toe te sturen naar alle medische instituten in Nederland en België waar ik ben geweest, of voor deze
“duivelse” aandoening nog of weer naar toe zou kunnen gaan, mede vanuit de medische behandelprotocollen van de V.V.D., die van kracht zijn wanneer en zo lang die politieke partij deel uit maakt van de koninkrijksregering….!

wat is lawaai en wat is herrie.Wijwonen naast schiphol, na 3 schone, rustige maanden is de rust voorn=bij. We hebben wel genoten van oorverdovende vogelconcerten. Wij vondenhet prachtig, maar…..

Wanneer we het over geluid hebben is het goed om onderscheid te maken tussen door mensen, dieren, de natuur geproduceerd geluid en dat wat door machines e.d wordt veroorzaakt. Soms is dat onvermijdelijk , het (lucht) verkeer is daar een voorbeeld van. Echter wanneer dat geluid onnodig luid is verdient dat ons aller afkeuring. Het verbaast mij altijd dat in een land waarin zo ongeveer alles wordt geregeld en gecontroleerd er totaal geen controle is op het geluid dat door vele bromfietsen, motoren (!!) en auto’s met sport-uitlaten wordt gemaakt. En het is echt verboden! Voor de politie, zelf rijdend op nauwelijks geluid makende BMW motoren, heeft controle daarop geen prioriteit. Buiten de mensen die door u worden beschreven zijn er naar mijn mening zeer velen die het zouden toejuichen wanneer deze totaal onnodige geluidsproductie zou worden aangepakt.

Helemaal eens! Pak die ondingen en de mensen die er op rijden aan!! Hoe a-sociaal kun je zijn..

heb zelf ook overprikkeling voor geluid, maar geen ‘oor’ die daarna luistert …. help

We hebben een provinciale weg achter ons huis, 18 jaar geleden bij het betrekken van ons huis reed er af en toe een auto, door alle nieuwbouwwijken is het nu een enorm drukke weg, ook door de files op de rijksweg is het hier nu veel te druk, en s’avonds en s’nachts is het een racebaan voor auto’s en motoren geworden. Gemeente doet niets aan de te lage geluidswal die verzakt is en tussen aarde en hout zit een enorme kier, wat extra geluid geeft.
Ook aan een kant de buren, in de zomer zit bijna elke avond of de hele dag de hele zeer geluidruchtige familie bij ze, en springen continue op de grote trampoline.
Buitenzitten wordt steeds minder leuk hier.

Wat een raar voorbeeld: een knetterende motor om daar zelf rustig van te worden.
Terwijl er zoveel mensen gek worden van het (volkomen overbodige) lawaai van knetterende motoren!

Overvloedig geluid heeft zeker invloed op je gevoelsleven en gezondheid. Met name het geluid van Rijksweg A4 tussen Schiphol en de A14 bij Leidschendam. Provincie Zuid=Holland had in 2009 al een besluit genomen op geluidschermen te plaatsen. Door misleiding van de aannemer is het niet door gegaan. Nu, na burgerprotest en dreigen met proces, is er weer hoop voor bewoners langs de A4 dat het geluidscherm er komt. Het geluid is hetzelfde alsof de stofzuiger 24 uur per dag aan staat. Het geluid van een trein of vliegtuig is na 25 seconden weer weg. ‘s Nachts je raam dicht doen voor het geluid van de rijksweg. Zéééér irritant.

Probeer met uw specialistische kennis de regering te overtuigen van de schadelijke effecten, net zoals de virologen dat konden. Denk aan veel te luide motoren, uitlaten, vliegtuigen, straaljagers e.d.

Maar hoe ontkom je aan vliegtuiglawaai? Laagvliegende toestellen klaar om te gaan landen op de Kaagbaan vlakbij het dertiger-jaren huis waar je al je halve leven woont? Dag en nacht op 600meter regelrecht over het dak? Waar je elkaar in de tuin niet kunt verstaan?
Nu het een tijdje stiller was, besef je pas goed hoe erg dat is…

Wat mij enorm helpt bij het in slaap komen en als ik in de nacht wakker wordt van een aanhoudend geluid, goede oorstoppen, juist aangebracht.

Standaard geluiden, in de nacht, zoals bijv. hard luidende kerkklokken zijn geen probleem, maar wellicht is dit onbewust toch een probleem.

Interessant

Mijn zoon heeft last van geluid in zijn appartement van tv buurvrouw tot lopen van boven buurvrouw of op straat als er iemand voor of achter hem loopt. Ook last met autorijden als ze kleven of zacht voor hem rijden heeft dat dan ook met stress te maken door de geluiden. Hartelijk dank als u mij dit kunt beantwoorden
J kaspers

LS,
Helaas moet ik zeggen dat ik aan een park woon. Een stadspark vol fluitende vogels. Deze zijn echter niet te horen aangezien het stadspark als een openbaar evenemententerrein fungeert waar de gemeente niet of slechts reactief tegen op treedt.
Geen stilte hier dus. Daarvoor moet ik mijn heil elders zoeken.

Inderdaad helemaal mee eens dat de overheid ontzettend kan helpen door streng te handhaven op het lawaai wat brommers, motoren en auto’s mogen produceren. Dit zou ontzettend veel mensen helpen. Wat iedereen ook kan doen is meer planten in huis nemen. Het effect van planten op de akoestiek is enorm. Er zijn ook verticale plantenwanden en planten schilderijen te krijgen waarmee ook een kleinere ruimte akoestisch te verbeteren is. Daarnaast is er ook akoestisch behang verkrijgbaar. Met een paar relatief kleine ingrepen die je zelf kunt doen maak je het in huis stiller en mooier. Alle kleine beetjes helpen.

In onze beleving is in het verkeer een toename van geluidsoverlast waar te nemen. Door technische aanpassingen krijgt een bepaalde doelgroep toegang tot aangepaste uitlaatsystemen die door hun akoestische belasting vervelend zijn. De vraag is hoe het Ministerie van Verkeer en Waterstaat hiermee omgaat. De normering moet naar mijn mening dit beperken, maar dat is blijkbaar niet het geval. Vroeger werden auto’s, brommers en motorfietsen bij tijd en wijle getest. In hoeverre dat nog gebeurt weet ik niet, maar de ervaring in het dagelijks leven doet vermoeden dat door besparingen door de overheid en tijdgebrek, hier niet meer zo streng naar wordt gekeken.
Met vriendelijke groet,
Paul Helder

Omdat ik weet van me zelf dat ik beter functioneer in een rustig omgeving, heb ik gelukkig een fijne woonplek kunnen vinden 10 jaar geleden aan de westkant /rand van de stad Leiden.
In de loop van de jaren is in de zomerse maanden vooral in de avonden steeds meer muziek te horen. Feesten, festivals en nu weer terrassen in parken, waar ook weer muziek aan moet. Het is zeker meer dan 1 a 2 km en ook van mijn huis. En feesten in de dorpen en steden rondom mijn huis. Ik mag meegenieten…
Een enkel feest kan ik mee leven. Maar het word steeds meer en meer.. Waar moet ik heen?
Ik mis het geluid van de vogels en vele dieren….

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?