Achtergrond
Leestijd
4 min.

Koester je oermens

We mogen dan druk in de weer zijn met onze smartphones, sushi eten en op vakantie gaan met het vliegtuig, eigenlijk zijn wij nog steeds dezelfde oermensen als dertigduizend jaar geleden.

Dat verklaart waarom we vaak te dik zijn, slecht slapen en vaak gestrest zijn. Hoog tijd dus om je interne oermens te omarmen, schrijft Mikkel Hofstee in zijn boek Oermens 2.0.

Eigenlijk zijn we helemaal niet ingesteld op de moderne tijd. Ons lichaam voorgeprogrammeerd om zo efficiënt mogelijk om te gaan met energie. Als het de kans krijgt, wil het niets doen. Dit verklaart waarom we, hoewel we heel goed weten dat bewegen goed voor ons is, we toch regelmatig eindigen met een zak chips op de bank.

Duizenden jaren geleden was dit geen probleem. Voor voedsel moesten we de hort op: jagen, eetbare planten vinden, enzovoort. Maar tussendoor zaten we rustig rond een kampvuur – want waarom die moeizaam bij elkaar gesprokkelde calorieën verkwisten?

Lekker niets doen

Tegenwoordig is de gang naar de supermarkt voldoende om aan ons voedsel te komen, dus zegt ons lichaam: mooi, kan ik lekker niets doen. Met als gevolg dat we veertig procent minder energie verbruiken dan onze voorouders, en veertig procent meer eten. Het gevolg: een obesitasepidemie.

Of neem stress. Stress hebben we als oermens ontwikkeld als reactie op momenten waarop fysiek gevaar dreigde: een roofdier dat plotseling verscheen, of een vijandige stam die ons pad kruiste. Tegenwoordig hebben we stress door een constant vollopende mailbox op het werk, of door het gegoochel tussen gezin, werk en andere activiteiten. Met andere woorden: altijd.

Hoewel stress op korte termijn prima is – je lichaam wordt in paraatheid gebracht door onder meer een hoge hartslag en een stilgelegde spijsvertering – is constante stress op langere termijn slopend. Bovendien kunnen we tegenwoordig onze stress niet meer afreageren in een gevecht of ontwijken door hard weg te lopen uit een vergadering.

Kijk niet te ver vooruit

Dat verklaart waarom we ons, ondanks alle technologische vooruitgang, zo vaak zo slecht voelen: ons lichaam is helemaal niet gemaakt om constant geprikkeld te worden met verschillende soorten informatie, om tot ’s avonds laat blootgesteld te worden aan fel licht, weinig vezels en veel suiker te eten, en te reizen door verschillende tijdzones.

Wees je hiervan bewust, schrijft Hofstee. Want je kunt je leven zoveel aangenamer maken door je interne oermens te koesteren, of in elk geval te begrijpen. Als je bijvoorbeeld meer wilt gaan bewegen, ben dan niet teveel bezig met je gezondheid die over een jaar zoveel beter zal zijn – die beloning is voor ons oerbrein te ver weg. Zodra je je echter voorhoudt dat je direct beter gaat presteren of binnen een week meer ontspannen bent, is dat veel beter voor je motivatie en is de kans ook veel groter dat je het volhoudt.

Hulp vragen? Slecht voor de voortplanting

Sowieso staan er veel interessante weetjes in het boek. Wist je bijvoorbeeld dat bijna een kwart van ons energieverbruik voor rekening komt van onze hersenen? Dat is een veel hoger percentage dan bij andere primaten. De oorzaak hiervan lag in ons vermogen om ons eten te bereiden (zoals fijnsnijden en koken), waardoor voedsel veel beter verteerbaar werd. Daardoor kon ons spijsverteringsstelsel kleiner worden. De zo bespaarde energie werd gebruikt om onze hersenen te laten groeien.

Ook verklaart Hofstee het mysterie waarom mannen moeite hebben met hulp vragen. Want ook hier doet de oermens van zich spreken: status geeft mannen de grootste kans op voortplanting. Om hulp vragen maakt dat je je afhankelijk opstelt, en wordt daarom als statusverlagend gezien. Statusverlies is evolutionair gezien nadelig, aangezien je daarmee de kans op voortplanting verkleint. Als je vriend of echtgenoot weer eens eindeloos rondjes blijft draaien en het vertikt om de weg te vragen, weet je nu dus waarom.

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?