Achtergrond
16
Leestijd
5 min.

Leve de gezonde leefstijl

Het is een mooi toekomstbeeld voor de zorg: van ziekte bestrijden naar gezondheid bevorderen. Met ‘leefstijl als medicijn’ wordt een stap in die richting gezet.

Volgens de Zorgmonitor 2019 van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel) heeft de helft van alle Nederlanders minstens één chronische ziekte. De verwachting is dat dit aandeel de komende jaren nog zal stijgen. Voor een groot deel kunnen deze chronische ziekten worden voorkomen en bestreden door een gezonde leefstijl. Het voorkomen en behandelen van aandoeningen door verandering van leefstijl wordt ook wel ‘leefstijl als medicijn’ genoemd. Daarbij gaat het niet alleen om voeding, beweging en slaap, maar ook om ontspanning, sociale context (steun uit de omgeving) en zingeving (haal je voldoening uit je leven?).

Slechts tien procent is erfelijk

In december 2019 verscheen ‘Wetenschappelijk bewijs leefstijlgeneeskunde’ van dr. Hanneke Molema werkzaam bij TNO en het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde. Deze bundel bevat een overzicht van onderzoeken die aantonen dat leefstijl kan bijdragen aan een effectieve behandeling van chronische ziekten. Zo laat onderzoek naar diabetes type 2 zien dat 85 procent van de patiënten die 15 kilo afvielen daarna geen medicijnen meer gebruikten. Voor hart- en vaatziekten geldt: fysiek actieve mensen hebben een 28 procent lagere kans op het ontwikkelen van een hartinfarct. Voor nierziekten geldt dat zoutbeperking tot 5 à 6 gram per dag chronische nierschade tegengaat. En wetenschappers stellen dat 30 tot 40 procent van de dementiediagnosen (inclusief alzheimer) toe te schrijven is aan leefstijl. Ook maag-, darm- en leverziekten en geestelijke aandoeningen lijken gebaat bij aanpassingen in leefstijl, concluderen de samenstellers van de bundel.

Molema: “Vroeger dachten we dat chronische ziekten vooral erfelijk waren, maar nu wordt bij sommige ziekten aangenomen dat slechts tien procent erfelijk is en negentig procent afhangt van leefstijl. Dit betekent overigens niet dat het je eigen schuld is als je ziek wordt. Ook al is leefstijl een belangrijke factor bij het ontstaan van ziekte, genen en omgevingsfactoren zijn ook van invloed.”

Blijer, leuker, goedkoper

Een groot pleitbezorger van leefstijl als medicijn is Tamara de Weijer, huisarts en bestuursvoorzitter van Vereniging Arts en Leefstijl. Zij ziet voordelen voor haar patiënten, collega’s en de maatschappij. “Onder artsen leeft vaak de misvatting dat patiënten de makkelijke oplossing willen en een pil kiezen. Mijn ervaring is dat de overgrote meerderheid kiest voor een verandering van leefstijl in plaats van pillen. Zo kwam er een man van 56 op mijn spreekuur met diabetes type 2 en een te hoge bloeddruk. Pillen zag hij absoluut niet zitten. Ik heb hem adviezen gegeven over zijn voedingspatroon en ontspanningsoefeningen voor zijn bloeddruk. Na drie maanden was hij zes kilo en twaalf centimeter buikomvang kwijt, had hij normale bloedsuikerwaarden en een bloeddruk om door een ringetje te halen.

Door leefstijl als medicijn in te zetten voelen patiënten zich gezien en begrepen. Ze zijn blij en dankbaar dat er een alternatief is. Hun kwaliteit van leven gaat enorm vooruit: niet meer vier keer per dag insuline spuiten; geen diarree of krampen meer; van twee keer per maand migraine naar nog maar een keer per kwartaal. Patiënten willen liever aan de slag met de oorzaak van het probleem in plaats van symptomen onderdrukken. Als ze de regie over hun eigen leven nemen geeft dat zowel patiënt als dokter meer voldoening.

Wat dat betreft klopt het huidige systeem niet: hoe zieker je bent en hoe vaker je bij mij komt, hoe meer geld ik krijg. We zouden een voorbeeld moeten nemen aan het oude Chinese systeem, waarbij de dorpsdokter betaald kreeg om je gezond te houden. De winst zit ’m natuurlijk ook in de kosten. Het medicijngebruik stijgt elk jaar meer dan verwacht, de grijze golf komt eraan – het is onhoudbaar. Daarom heeft ook de politiek nu meer aandacht voor preventie en de rol die leefstijl daarbij speelt.”

Gezondheid bevorderen

Het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde van Molema heeft een concreet doel: de last die mensen door hun chronische ziekte ervaren binnen tien jaar tot de helft terugbrengen. Molema: “We weten dat een verandering van leefstijl kan leiden tot een afname van klachten en het minderen of zelfs stoppen met medicijnen. ‘Leefstijl als medicijn’ belooft op alle fronten verbetering en voordeel.” Maar ook al weten we dat je met een gezonde leefstijl veel ziektes kunt voorkomen, mensen zijn niet altijd op de hoogte van wat werkt en wat niet. De Weijer: “Iedereen weet dat je van roken kanker kunt krijgen, maar ook alcohol en overgewicht brengen een enorm risico op kanker met zich mee. Een glas alcohol per dag geeft tien procent meer kans op borstkanker. Het eten van rood vlees vergroot de kans op dikkedarmkanker. Daar hoor je weinig over.”

En zelfs al zijn we goed geïnformeerd, dan nog maken we niet altijd gezonde keuzes. Dat wordt voor een groot deel in de hand gewerkt door onze leefomgeving, waarin gemak de mens dient en ongezonde verleidingen overal op de loer liggen. Onze wilskracht wordt wel érg op de proef gesteld. Sinds kort zijn daarom de eerste leefstijlinterventieprogramma’s opgenomen in het basispakket (Beweegkuur, CooL en SLIMMER). De huisarts kan patiënten doorverwijzen naar de leefstijlcoaches van een van de programma’s die mensen met overgewicht of diabetes helpen om gezonder te leven in een ongezonde wereld. Zowel Molema als De Weijer hoopt en verwacht dat ook leefstijlinterventies voor andere chronische ziektes snel in het basispakket worden opgenomen. Het zijn eerste stappen naar een zorgstelsel dat niet alleen ziekte bestrijdt, maar ook gezondheid bevordert.

Reacties (16)

Goedendag,

Zelf ben in Arts voor Integrale Geneeskunde en kpni. Dat is een opleiding die alles weet over voeding, leefstijl en preventie.
Goed dat jullie hier aandacht aan besteden. Het doorverwijzen naar artsen voor Integrale Geneeskunde zou een goede zet zijn. Zij/wij worden daar namelijk zeer goed in geschoold

Mijn HbA1c waarde op 7 januari jl. was 77. Vanaf 6 februari bezig met koolhydraat beperkte voeding (Harriet Verkoelen) mijn laatst gemeten HbA1c waarde is gedaald naar 49 en m’n gewicht van 89,7 kg. naar 81,5 kg. Ik ga voor de oorzaak wegnemen NIET voor pillen. Ik hoop in oktober a.s. 82 te worden.

Hartelijk bedankt voor uw reactie. Wat een mooie resultaten heeft u al behaald. Ga zo door!

Met dank voor de toezending van de artikelen van Het Nederlands Innovatiecentrum van Leefstijlgeneeskunde van Molema. Ik wens het duo Molema en De Weijer veel succes toe met hun verder streven naar leefstijlinterventies en “Leefstijl als medicijn”.

Hier ben ik het er helemaal mee eens! Dat wil inderdaad niet zeggen als je een ziekte krijgt “Eigenschuld” Gezond eten en bewegen met voldoende ontspanning en slaap. Ook het woord “Regelmaat” mag hieraan niet ontbreken.

Bedankt voor uw reactie. Regelmaat is zeker ook belangrijk!

Een kwestie van omdenken, maar broodnodig om de zorg betaalbaar te houden en een eenvoudige manier om de kwaliteit van leven en gezonde levensjaren van velen te vergroten. Een bron van informatie op dit gebied is de MMV, ook uit oogpunt van preventie: https://www.mmv.nl/product/4246/

Prima stap in de goede richting! Daar kan al veel mee voorkomen worden. Maar wat ik als regressietherapeute steeds mis is het emotionele stuk; de diepere oorzaak van klachten en ziektes. Ook dat moet m.i. meegenomen worden om optimale resultaten te krijgen.

Ik kan het alleen maar eens zijn met alles wat ik hierboven over leefstijl als medicijn lees. Twee jaar geleden moest ik aan de pillen, omdat bij mij diabetes type 2 werd geconstateerd. Ik heb toen mijn leefstijl drastisch omgegooid: iedere dag een uur op de fiets (in de winter op de hometrainer) en nooit verzaken, ook al moet ik me er soms naar toe slepen! Ook bewust minder koolhydraten eten en 3 maanden later waren mijn bloedwaarden om door een ringetje te halen! Wat dan wel weer jammer is, is het advies van de huisarts: ‘Blijf die pilletjes toch maar gewoon slikken, Rob. Het kan geen kwaad.’ Nu maak ik dat altijd zelf nog wel uit, maar hier is echt een voorlichtingstraject richting artsen noodzakelijk. Hetzelfde geldt overigens voor medicijnen tegen hoge bloeddruk.

Eindelijk! Aandacht voor voeding en nutrition. Het is zo belangrijk voor gezondheid en ook om gezond te worden. Soms is medicine onvermijdbaar maar er zijn zo veel antwoorden in nutrition. Helaas is gezond eten en een simple vitamin ipv een duur medicijn niet een verdien model. Het is niet voor niks dat zo veel mensen zoeken voor alternatieven. Hopelijk werken de medici en regering mee om te kijken naar deze invalshoek. En top dat PNO daar ook een vergoeding geeft voor sommige alternatieven therapieen

Heel goed een gezonde leefstijl voor ogen gaan houden en het emotionele aspect van de oorzaak van alle klachten zoals Jeannette regressietherapeute schrijft mee gaan nemen in de beoordeling van het ziekte proces.

Goede zet!
Weten jullie dat er al enorm veel hoogopgeleide leefstijlspecialisten in NL zijn? Deze vallen nu nog onder de noemer “complementair/alternatief”. Als fysiotherapeut, orthomoleculair therapeut en kPNI-therapeut heb ik 7 jaar scholing in de leefstijlgeneeskunde, met daarbij nog allerlei bijscholingen. Helaas(?) mag ik geen GLI geven, omdat ik niet precies één van de geaccrediteerde opleidingen heb gedaan.

Hopelijk gaat er meer zichtbaarheid komen voor de therapeuten die er al zijn, in plaats van wéér een nieuw clubje op te richten. Zoals Corry van de Berg-Lunter al aangeeft zijn wij zeer goed geschoold in voeding, leefstijl en preventie.

Succes met deze aanpak!

De hypocrisie ten top! Mijn leefstijl zou een stuk gezonder zijn, als ik niet verplicht werd om mijn zuur verdiende geld aan onzin verzekeringen uit te geven! De beste manier om gezond te blijven, is zo ver mogelijk bij artsen en ziekenhuizen vandaan te blijven. Een stelletje oplichters zijn jullie, zowel de politici, de artsen als de verzekeraars!

Ik bepaal zelf wel welke levensstijl ik volg, daar heb ik jullie niet voor nodig! En waag het niet om je met mijn levensstijl te bemoeien!

Helemaal mee eens. Sinds 3 jaar hebben mijn man en ik, beide diabetespatient, het roer omgegooid. Wij zijn via de stichting JeLeefstijlAlsMedicijn koolhydraatarm gaan eten, meer gaan bewegen en letten wij op ons bioritme en onze ontspanning. Binnen drie maanden kon ik mijn 7 pillen laten staan en spuit mijn man nog maar een vijfde aan eenheden insuline in vergelijking met hiervoor. Wij voelen ons veel fitter en gezonder en zijn 14 kilo afgevallen. Dit is ook de boodschap die wij mensen met een chronische ziekte willen brengen: neem de regie van jouw leven weer in eigen hand door je leefstijl aan te passen. Deze boodschap brengen wij d.m.v. een spel in het hele land, het Kom Verder Spel. Samen werken wij aan onze gezondheid.

Interessant wat iedereen schrijft. Maar ons lichaam is een chemische fabriek. Werkzame stoffen om de zaak draaiend te houden, maar kijk eens naar de bijsluiters met ellenlange verhalen over allerlei
bijwerkingen. En dan de huidige media die dan allerlei -mogelijke- defecten uitgebreid te lijf gaat
ondersteund door wetenschappelijke ontwikkelingen wat dan weer leidt tot ene zegt dit en de andere zegt dat. Hou het simpel neem de schijf van 5 en ondersteund dit met bewogen bewegingen. Ik denk wel eens het huidige mensenras degenereert in een fors tempo!

De Buteyko methode in combinatie met vasten en op de juiste manier sporten verbeterd en geneest 150 welvaartsziekten waarbij medicijngebruik drastisch wordt verminderd/ helemaal wordt afgebouwd. Ben zelf hierdoor van al mijn klachten genezen en ben naast zelfstandig ondernemer in vastgoed mensen gaan begeleiden met gezondheidsklachten met verbluffende resultaten.
http://www.buteyko-limburg.nl

Reageer op Marinka Maas Reactie annuleren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?