Interview
12
Leestijd
4 min.

Welk effect heeft ouder worden op je hersenen?

Ouder worden we allemaal, maar wat betekent dat voor onze hersenen? Wat staat ons brein te wachten als we ouder worden? Wat kunnen we minder goed dan vroeger en wat beter? Heleen Geubbels, neuropsycholoog en projectleider bij de Hersenstichting, geeft antwoord en vertelt wat er bij ouder worden in je hersenen gebeurt.

Wat doet ouder worden met ons brein?

‘Als we ouder worden, worden de signalen tussen onze hersencellen minder makkelijk doorgegeven. Dat komt onder andere doordat de isolatielaag rondom de verbindingen van onze hersencellen afzwakt. Je brein kan dus minder makkelijk connecties leggen tussen deze cellen. Ook neemt je hersenvolume bij het ouder worden af. Dit verouderingsproces begint eigenlijk al rond je dertigste, maar op die leeftijd merk je daar nog weinig van. Het is namelijk een heel langzaam proces. Pas vanaf je vijftigste ga je meer merken van de veranderingen in je brein. Je zal er op die leeftijd niet zozeer last van krijgen, maar het gaat je wel opvallen. Wanneer je eenmaal de zeventig bent gepasseerd, zijn vormen van geheugenproblemen en andere cognitieve problemen bij de meeste mensen wel echt duidelijker merkbaar.’

Aan welke problemen moeten we dan denken?

‘Vooral de functies die te maken hebben met het denkvermogen gaan met de leeftijd achteruit. Die noemen we de cognitieve functies, zoals je aandachts- en concentratievermogen, denksnelheid en geheugen. De hippocampus, die betrokken is bij het geheugen, is eveneens gevoelig voor veroudering. Wat ook belangrijk is, zijn de uitvoerende functies. Daar vallen dingen onder als plannen, organiseren, maar ook het vermogen om jezelf te kunnen remmen. De uitvoerende functies en het remvermogen zitten vooral vooraan in je hersenen, bij de frontale gebieden. Daar heeft het verouderingsproces als eerste invloed op, waardoor die functies er het snelst onder lijden.’

Worden onze hersenen met de jaren ook ergens beter in of is het slechts verval? 

‘Jazeker, sommige dingen worden ook beter. Hoe ouder je wordt, hoe meer levenservaring je bijvoorbeeld hebt. De levenservaring die je gedurende je leven opdoet, zorgt ervoor dat je vaker kunt varen op gewoontes. Daarnaast maak je sommige situaties, hoe ouder je wordt, vaker mee. Hierdoor weet je eerder wat je het beste kunt doen in een bepaalde situatie. Ook kun je daardoor beter omgaan met emoties. Mensen zeggen vaak: hoe ouder, hoe wijzer. Dat is dus eigenlijk ook zo.’

Kun je het verouderingsproces van je hersenen afremmen? 

‘Ja, je kunt verschillende dingen doen. Natuurlijk kun je meer bewegen en zorgen dat je genoeg nachtrust krijgt, maar je hersenen uitdagen is ook heel belangrijk. Voor je brein is het goed om continu nieuwe dingen te proberen. Wanneer je nieuwe dingen blijft proberen, maken je hersenen nieuwe verbindingen aan. Dit zorgt er ook nog eens voor dat je aandoeningen zoals dementie kunt uitstellen of vertragen.’

De uitdaging opzoeken dus. Moeten we dan denken aan sudoku-puzzels?

‘Die vraag wordt vaak door mensen gesteld. Ik zeg dan altijd: dat is afhankelijk van het niveau. Als je een puzzel snel en makkelijk kunt oplossen, heeft dat weinig invloed op de gezondheid van je hersenen. Het is vooral van belang dat je je brein écht uitdaagt en daar heb je zelfs geen lastige puzzel voor nodig. Je kan ook denken aan het leren van een nieuw recept of andere taal. Een nieuwe route naar de supermarkt nemen kan al helpen, zolang je je gewoontes maar blijft doorbreken. Hoewel nieuwe dingen aanleren lastiger is wanneer je ouder bent, is het nog steeds mogelijk. Je zult er alleen wat meer moeite voor moeten doen, omdat je hersenen minder makkelijk verbindingen kunnen leggen.’

Wat kun je beter vermijden als je je hersenen jong wilt houden?

‘Alcohol bijvoorbeeld. Bij grote hoeveelheden alcohol kan de werking van je hersenstam verstoord worden en kun je zelfs in coma raken. Dit benadruk ik vaak bij pubers, omdat zij relatief meer alcohol drinken dan mensen op oudere leeftijd. Zelfs bij matig alcoholgebruik treden er veranderingen in de hersenen op, dus dat is iets om op te letten. Maar welke concrete gevolgen dat matig drinken precies heeft, daar is helaas nog weinig over bekend.’

Welke hersenaandoeningen komen op latere leeftijd meer voor?

‘Eigenlijk komen heel veel aandoeningen vaker voor als je wat ouder bent. Maar de meest bekende zijn dementie, de ziekte van Parkinson en beroertes. Deze komen vooral bij ouderen voor, omdat je hersenen wat minder flexibel zijn en daardoor kwetsbaarder voor schade.’

Ook je wekelijkse boodschappenlijst heeft invloed op de gezondheid van je hersenen. Lees hier wat voeding met je brein doet.

 

Bron: Interview Heleen Geubbels, neuropsycholoog en medewerker Kennis en Innovatie bij de Hersenstichting.

Reacties (12)

Goed

Uitermate goed en duidelijk verhaal. Zeker het nogmaals t.z.t. herlezen de moeite waard!

Wat een super goed verhaal, waarin ik me zelf goed kan vinden. Ik ben 74 jaar oud, maar elke dag nog lekker een paar uur bezig. Blij aub. nieuwe uitdagingen aangaan, het houdt U jong.

Hallo,
wilde even melden dat ik per dag enige uren bridge op de pc verder speel ik diverse s[pelletjes rummy cup klaverjassen legpuzzels en hidden objects,denk dat het geen kwaad kan

Het is goed je te realiseren dat ouderdom veel met je lichaam en brein doet .

Goed stuk dank

Mooi artikel met goeie tops
Beter één nieuwe route verzinnen met nieuwe menselijke ontmoetingen dan afstompen op een soduku

Erg goed

Ben er helemaal mee eens, Meer bewegen, minder alcohol, puzzelen en lezen.

LAAT IK NU NET GELEZEN TE HEBBEN DAT HET ONDERZOEK NAAR ALZHEIMER AL VASTGESTELD
KAN WORDEN VIA EEN BLOEDONDERZOEK, BEPAALDE STOFJES WORDEN NIET OF SLECHT
MEER AANGEMAAKT, NU HET MEDICIJN NOG!!

Lieve mensen,
Ik 69 jaar en wandel elke dag 1.5 uur en ik moet aangeven dat bevalt mijn prima. lekker in de natuur
en het mooie boerderijen waar ik wel eens binnen loopt en dan een praatje maakt met de boer.
Als je ziet hoe koeien en varkens en anderen dieren nieuwsgierig zijn, en ja ze onthouden je en dan
naar je toen komen dan is mijn dag weer goed. Ik en mijn vrouw hebben gelukkig geen last gehad
van het virus, eten gezond, veel groente, fruit, elke avond een handje pinda’s, elke dag 1 liter water
geen frisdrank of die pakken met vruchtensap zit veel suiker in en dat is heeeeel slecht. Volgens een
ingenieur van het internationaal bedrijf waar ik gewerkt hebt. Deze meneer had heel veel verstand van medicijnen en virussen, vertelde hij mij zorg dat immuun systeem in orde is, je darmen daar zitten bacteriën zie dit virus bestrijden, drink water waardoor je darmen schoonspoelen en ga de
buitenlucht in, mijd grote groepen. Het merendeel van de mensen eet ongezond, drink alcohol, rookt, beweegt niet, verzorgd zich niet goed, slechte nachtrust of te korte nachtrust, stress waardoor je systeem op hol slaat. Ook heel intensief trainen is ook gevaarlijk, omdat je dan roofbouw pleeg op je lichaam vooral nu met het virus. Dus lieve mensen luister naar je lichaam en
ga niet binnen zitten. Hij merkte ook op als de mensen niet luisteren dan komt er een derde golf
met hele grote gevolgen en zoals ik het nu overziet ben ik daar bang voor. Hij gaf mij ook te raden
te gaan bij mensen die een duidelijk en eerlijk antwoord geven, niet wat er nu gebeurt. Het is een
heel gevaarlijk virus wat zomaar kan gaan muteren waardoor al dat tegengif niet helpt met alle gevolgen. Daarbij vertelde hij mij, het permafrost is aan het smelten daar zitten al voor 20.000 jaar
virussen en bacteriën opgesloten en als dit vrij komt berg je dan maar dan is er geen vaccin om dit
de kop in te drukken met alle gevolgen. Ook vertelde hij mij er zijn veel te veel mensen op de aarde
en ja als ervan de een teveel is gaat moeder natuur ruimen, kijk maar om je heen in dichtbevolkte
gebieden. Ok het amazone gebied waar ze enorme kaalslag aan het plegen zijn, dat is levens gevaarlijk, dat is een gesloten Eco systeem waar ook virussen en bacteriën leven, en als men te dichtbij komt ja dan hebt je poppen aan het dansen, ook daar krijgen ze grote problemen.
Hij vertelde mij de mens is de aarde aan het kapot maken en je ziet nu al de gevolgen met rampen
en dat zal alleen maar toenemen, het stemt mij tot droefenis, deze planeet is een wonder der natuur met al haar pracht. Ik hoop dat ik een niet te somber beeld hebt gecreëerd, maar door een
collega die er heel veel verstand van heeft en een eerlijk antwoord geeft , niet Rutte en wat er omheen loopt die neem ik met een hele grote korrel zout, als je maar blijven zeggen zo is het(techniek kapotte grammofoon) dan geloven de mensen het wel, ik niet en laat me liever door deze oud collega voorlichten, of ook deskundige die een eerlijk antwoord geven. Dus mensen kijk om je heen, en wees voorzichtig.

Inderdaad een mooi artikel. Zes jaar geleden heb ik een forse hersenbloeding gehad. Uiteraard nog wat motorische ongemakken. Maar het brein doet het gelukkig nog erg goed. Ik ben nu 70 jaar en doe nog veel. Wandelen, fietsen, gemeenteraadslid in mijn gemeente en ik houd van lezen en puzzelen. Ik weet hoe belangrijk het is om bezig te blijven, al moet je je er soms wel toe zetten.

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?