Achtergrond
Leestijd
participatie-maatschappij

Participeren in de samenleving kun je leren

De overheid is niet in zijn eentje verantwoordelijk voor oplossingen, daar mag de samenleving best aan mee helpen. We moeten meer zelf doen, ook voor de mensen om ons heen. Maar wat behelst de ‘participatiesamenleving’ dan precies? En hoe haalbaar is dat grote ideaal?

PvdA-leider Wim Kok introduceerde de term ‘participatiesamenleving’ in Koning Willem Alexander blies hem tijdens zijn eerste troonrede in 2013 nieuw leven in. Inmiddels zijn de eerste effecten zichtbaar: vooral participatie in de zorg betekent veel voor Nederlanders. We moeten meer zelf doen, en krijgen daarvoor minder financiële hulp. 

Wedde dat ‘t lukt

Dit leidt soms tot mooie initiatieven. Neem Wedde dat ‘t lukt, dat zich inzet om inwoners van het Groningse dorp Wedde langer zelfstandig thuis te laten wonen. Het team van Wedde dat ‘t lukt overlegt wekelijks en schakelt waar nodig met andere hulpverleners vanuit de domeinen zorg en welzijn. De spil is de dorpsondersteuner die al fietsend door het dorp vraag en aanbod bij elkaar brengt. Hij is ook verantwoordelijk voor de hulp en zorg die vrijwilligers verrichten. De zorgverleners van de huisartsenpraktijk werken intensief samen met zorgverleners uit de eerste en tweede lijn en andere relevante partijen. Hierdoor komen hulp- en zorgvragen snel in beeld en kan direct geschakeld worden. Het project won de Niek de Jong prijs voor het meest innovatieve zorgidee van 2015.

Cohousing in Zweden

In Färdknäppen in Zweden is een cohousing-project gestart in een gewilde stadswijk van Stockholm. Bij ‘cohousing’ wonen mensen in een gemeenschap samen, zodat ze minder afhankelijk zijn van zorginstellingen. De sleutel tot succes is de samenstelling van de groep: er moet voldoende variatie zijn. De jongere bewoners zijn misschien sterker en energieker, maar hebben minder tijd omdat ze werken. Doordat de jonggepensioneerden en ouderen met een goede gezondheid het meeste in huis doen, is het voor werkende vijftigers aantrekkelijk om in Färdknäppen te wonen. Volgens de bewoners leven ze dankzij de gemeenschap minstens vijf jaar langer en kunnen ze er tot hun dood een goed leven leiden. Bewoners verhuizen zelden naar een verpleeghuis.

Multifunctioneel wijkgebouw

Tottenham in Noord-Londen is een grote multiculturele wijk waar veel armoede en werkloosheid heerst. Het stadsdeel stak geld in The Shelby Trust, een initiatief waarin buurtbewoners het grootste aandeel hebben. The Shelby Trust huurt voor 25 jaar een leegstaand schoolgebouw van 45.000 vierkante meter. De initiatiefnemers hebben het complex omgebouwd tot een multifunctioneel wijkgebouw met sportzalen, vergaderruimtes, een trainingscentrum en kantoorruimtes.  In het wijkcentrum kunnen bewoners terecht voor scholing en training, sport en ontspanning, advies over gezondheid en opvoeding, en hulp bij het starten van een bedrijfje. Het centrum trekt dagelijks vijftienhonderd bezoekers en biedt ruimte aan meer dan honderd ondernemingen. Slechts een kleine dertig procent van de omzet komt uit toelagen van de gemeente.

Vitale senioren

In Duitsland bestaan veel Seniorengenossenschaften (ouderencoöperaties). Het initiatief is ontstaan vanuit het idee dat het aantal ouderen toeneemt, maar dat zij ook steeds vitaler worden. Ouderen zijn na hun werkzame leven nog heel lang productief en wonen bij voorkeur tot het einde van hun leven zelfstandig. Alles wat de ouderen niet meer zelf kunnen, wordt gedaan door de leden van de coöperatie die daartoe nog wel in staat zijn. Vooral het beloningsaspect binnen de Seniorengenossenschaften is belangrijk. Mensen dragen niet alleen bij aan de zorg voor ouderen, maar krijgen er ook echte euro’s voor terug. Een van de oudste Seniorengenossenschaften van Duitsland bevindt zich in het stadje Riedlingen. Daar verdienen de leden zo’n zes tot zeven euro per uur voor huishoudelijke hulp, klusjes buitenshuis en vervoer. Dit geld zetten ze op ‘een spaarbankboekje’, het gespaarde geld kunnen ze in de toekomst inzetten. Tegen de tijd dat de senioren zelf hulp nodig hebben, laten ze zich uitbetalen in diensten. Voor elk uur verleende zorg krijgen ze gegarandeerd een uur zorg terug.

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?