Achtergrond
Leestijd
5 min.

Waarom onze darmen zo belangrijk zijn

Iedere hap eten legt van vork tot wc-pot bijna tien meter af door je spijsverteringskanaal. Je darmen zijn hiervan een essentieel onderdeel. Hier wordt eten verteerd en omgezet in energie en nuttige bouwstoffen voor een optimale werking van het lichaam. De darmen vormen bovendien een belangrijk deel van het immuunsysteem en beschermen tegen ziekte. Ook zijn ze een waardevolle adviseur van ons brein en ze hebben daarmee zelfs invloed op gevoelens.

Onze o zo belangrijke darmbewoners

De laatste jaren leren we steeds meer over een belangwekkend volkje in onze darmen: de darmflora, ook wel darmbacteriën, microbiota of microbioom genoemd. Samen met de darmen vormen deze honderden soorten darm- bewoners een wonderlijke voedselfabriek. Darmbacteriën zijn een soort medereizigers die helpen voedsel te verteren en ons gezond te houden. Ze hebben verrassend veel invloed op lichaam en geest. Ieder mens draagt zo’n honderd biljoen darmbacteriën met zich mee. Je darmflora vormt haast een orgaan op zich, net zoals onze hersenen of lever. En iedere darmflora is uniek, net als een vingerafdruk. De samenstelling van darmflora wordt bepaald door je algehele gezondheid, medicijngebruik, genetische aanleg en voeding.

Ieder mens draagt zo’n honderd biljoen darmbacteriën met zich mee

Hoe meer hoe beter?

Mensen met chronische diarree hebben maar vijftig verschillende darmbacteriën, mensen met overgewicht zo’n 160 verschillende soorten, terwijl gezonde mensen met een gezond gewicht wel 180 verschillende bacteriën in hun darmen dragen. Kunnen we daaruit concluderen dat een gezonde darmflora ook meer soorten bacteriën heeft? De Groningse hoogleraar genetica Cisca Wijmenga deed een uitgebreid onderzoek en zegt hierover: “Er zijn aanwijzingen dat gezonde mensen een grotere diversiteit aan darmflora hebben. Maar daarmee is de-kip-of-het-eivraag nog onbeantwoord: zijn ze gezond vanwege die diversiteit aan darmbacteriën? Of leidt een betere gezondheid tot gunstigere omstandigheden in de darmen voor verschillende typen bacteriën?”1 En hoe ziet een gezonde darmflora er dan uit? Microbioloog Elisabeth Bik van Stanford University in de VS wijst erop dat de wetenschap daarop nog geen antwoord heeft: “We kunnen nog steeds niet zeggen ‘je bent gezond’ als je deze bacteriesoorten hebt of deze verhouding van soorten.”2

Brein in je buik

De biljoenen bacteriën in de darmen en het zenuwnetwerk om het darmstelsel heen functioneren samen als een ‘tweede brein’ in je buik. Zo werden bange laboratoriummuizen bijvoorbeeld een stuk minder angstig na een poeptransplantatie van een dappere muis. Maar “of dat bij mensen ook zo werkt, weten we niet,” zegt microbioloog Willem de Vos van Wageningen Universiteit.3 De invloed van de buik op het brein heeft waarschijnlijk te maken met de hormonen die bepaalde darmbacteriën produceren. Zij beïnvloeden daarmee de productie van zogenaamde neurotransmitters, zoals serotonine, dopamine en GABA. Deze stofjes hebben invloed op stemming, angstniveau en geheugen. Zo kan de samenstelling van je darmflora dus invloed hebben op hoe vrolijk of neerslachtig je bent en hoe je pijn ervaart. De term ‘onderbuikgevoel’ kun je dus bijna letterlijk nemen. Toch menen microbiologen wel dat er eerst meer onderzoek gedaan moet worden naar de relatie tussen buik en brein. Microbioloog Elisabeth Bik: “Dat we geen eigen wil meer hebben en dat bacteriën alles besturen, lijkt me zwaar overdreven.”4

Hoe werkt het immuunsysteem?

Darmen doen dus veel meer dan alleen eten verteren en omzetten in ontlasting. Ze vormen ook een zeer belangrijk onderdeel van het immuunsysteem. En daarbij speelt de darmflora een onmisbare rol. Via de darmen komen heel veel stoffen het lichaam binnen, ook slechte bacteriën en virussen. Daarom is het logisch dat een belangrijk deel van de afweer in de darmen zit. Darmen kiezen welke stoffen worden opgenomen, en welke niet. Slechte binnendringers worden hier onschadelijk gemaakt en verwijderd door het immuunsysteem. Immuuncellen in de darmen beschermen zo het lichaam tegen virussen en slechte bacteriën.

1. www.volkskrant.nl/wetenschap/heeft-voeding-invloedop-mijn-darmflora~a4292805/
2., 3. & 4. NRC 16-4-16, Sander Voormolen, Ineens zit je wel en wee in je darm

Zelf reageren



Benieuwd naar meer geheimen van een gezond leven?